Το μονομελές πρωτοδικείο του Πειραιά έκρινε την Πέμπτη (2/7) παράνομη την 24ωρη απεργία των ναυτεργατικών σωματείων στη Ραφήνα, κάνοντας δεκτή την αίτηση ασφαλιστικών μέτρων του Συνδέσμου Εφοπλιστών Ταχυπλόων και Κρουαζιέρας (ΣΕΤΑΚ). Παρά τη δικαστική απόφαση, τα πλοία παραμένουν δεμένα στο λιμάνι, με ναυτεργάτες και συνδικαλιστές να παρεμποδίζουν τον απόπλου, ενώ ναυτιλιακές εταιρείες όπως η Fast Ferries και η Golden Star Ferries έχουν προχωρήσει σε ακυρώσεις δρομολογίων.
Διαβάστε: Ραφήνα: Δεμένα τα πλοία στο λιμάνι – Μπλόκο από συνδικαλιστές, παρεμποδίζουν τον απόπλου
Το περιστατικό στη Ραφήνα φέρνει ξανά στο προσκήνιο ένα ζήτημα που απασχολεί συχνά την επικαιρότητα: πότε μια απεργία θεωρείται νόμιμη και πότε μπορεί να κριθεί παράνομη από τη δικαιοσύνη. Ποιες προϋποθέσεις πρέπει να πληρούνται για την κήρυξή της, τι σημαίνει «καταχρηστική άσκηση» του δικαιώματος και ποιες είναι οι συνέπειες για όσους συμμετέχουν σε μια απεργία που έχει κριθεί παράνομη.
Πότε μια απεργία θεωρείται παράνομη
Μια απεργία θεωρείται παράνομη όταν δεν πληρούνται οι τυπικές προϋποθέσεις που θέτει ο νόμος (π.χ. Ν. 1264/1982), όπως όταν δεν κηρύσσεται από αρμόδιο συνδικαλιστικό όργανο, όταν δεν τηρείται η υποχρεωτική προειδοποίηση προς τον εργοδότη ή όταν απαγορεύεται από τον νόμο.
Οι προϋποθέσεις για νόμιμη απεργία
Για να χαρακτηριστεί μια απεργία νόμιμη, πρέπει να συντρέχουν αθροιστικά οι εξής προϋποθέσεις:
- Να κηρύσσεται αποκλειστικά από νόμιμα συστημένη συνδικαλιστική οργάνωση, η οποία αποτελεί τον εξουσιοδοτημένο φορέα κήρυξής της.
- Να γνωστοποιείται εγγράφως στον εργοδότη τουλάχιστον 24 ώρες πριν από την έναρξή της, μαζί με τα αιτήματα των εργαζομένων.
- Να εξασφαλίζεται η ύπαρξη προσωπικού ασφαλείας, ώστε να αποτρέπονται καταστροφές και να καλύπτονται οι βασικές ανάγκες του κοινωνικού συνόλου.
- Να προστατεύεται το δικαίωμα των εργαζομένων που δεν συμμετέχουν στην απεργία να προσέρχονται και να αποχωρούν ελεύθερα από την εργασία τους, χωρίς να ασκείται εναντίον τους σωματική ή ψυχολογική βία.
Πότε μια νόμιμη απεργία κρίνεται καταχρηστική
Ακόμη και όταν πληρούνται οι τυπικές προϋποθέσεις, μια απεργία μπορεί να κριθεί καταχρηστική από τα αρμόδια δικαστήρια, εφόσον ασκείται για σκοπούς αντίθετους με τον νόμο ή υπερβαίνει τα όρια της καλής πίστης και των χρηστών ηθών.
Οι συνέπειες για τον εργαζόμενο
Η συμμετοχή σε παράνομη απεργία συνεπάγεται άμεσες συνέπειες για τον εργαζόμενο, καθώς θεωρείται αυθαίρετη απουσία, μπορεί να επιφέρει κυρώσεις και αίρει την προστασία από απόλυση.
Περισσότερες πληροφορίες για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των εργαζομένων μπορούν να αναζητηθούν στην επίσημη ιστοσελίδα της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας ή στο Κέντρο Πληροφόρησης Εργαζομένων της ΓΣΕΕ.