«Όλος ο κόσμος ξέχασε τη Γάζα και την τραγωδία της», λέει πικρά ο Άχμεντ. Καθώς η προσοχή των διεθνών ΜΜΕ επικεντρώνεται στις συνομιλίες των ΗΠΑ και του Ιράν για να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, η τύχη της Λωρίδας της Γάζας έχει περάσει σε δεύτερο πλάνο.
Αφότου ξέσπασε η ένοπλη σύρραξη την 28η Φεβρουαρίου με την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν «δεν μας θυμάται κανένας», λέει ο Άχμεντ Τζαμάλι, Παλαιστίνιος 53 ετών, που ζει σε καταυλισμό εκτοπισμένων στην πόλη της Γάζας.
«Το Ισραήλ κάνει ό,τι θέλει: σκοτώνει, καταστρέφει και κατέχει τη Γάζα και κανένας στον κόσμο δεν κουνάει το μικρό του δαχτυλάκι», προσθέτει μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο.
Η άνευ προηγουμένου επίθεση του παλαιστινιακού ισλαμιστικού κινήματος Χαμάς εναντίον του νότιου τμήματος του ισραηλινού εδάφους με κάπου 1.200 νεκρούς την 7η Οκτωβρίου 2023 αποτέλεσε έναυσμα του καταστροφικού πολέμου του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας, που μετρά πάνω από 73.000 νεκρούς, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Χαμάς στον παλαιστινιακό θύλακο, οι αριθμοί του οποίου χαρακτηρίζονται αξιόπιστοι από τον ΟΗΕ.
Κατόπιν, διά του παιχνιδιού των συμμαχιών, οδήγησε, άμεσα ή έμμεσα, στις συγκρούσεις του Ισραήλ και του Ιράν, της Χεζμπολάχ του Λιβάνου, των Χούθι της Υεμένης.
Μολονότι το Ισραήλ σύναψε εύθραυστη εκεχειρία στη Λωρίδα της Γάζας τον Οκτώβριο του 2025, τέσσερις μήνες αργότερα άνοιξε νέο μέτωπο, από κοινού με τις ΗΠΑ, στο Ιράν. Η υπογραφή του «μνημονίου κατανόησης του Ισλαμαμπάντ» στα μέσα Ιουνίου ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και στην Τεχεράνη έβαλε τέλος στις εχθροπραξίες.
Προτεραιότητες
Σε πρώτο χρόνο, η Τεχεράνη έλεγε πως ήθελε να κλειστεί συμφωνία για όλη την περιοχή. Ωστόσο το τελικό κείμενο του «μνημονίου κατανόησης» δεν συμπεριλαμβάνει καμιά αναφορά στη Λωρίδα της Γάζας, όπου η Χαμάς πήρε την εξουσία το 2007. Αναφέρεται αντιθέτως, ρητώς, στον τερματισμό των εχθροπραξιών ανάμεσα στον στρατό του Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο, προτεραιότητα της Τεχεράνης.
Για τον Χιου Λόβατ, του ευρωπαϊκού συμβουλίου διεθνών σχέσεων, αυτό «αντανακλά απώλεια της στρατηγικής αξίας της Χαμάς από τη σκοπιά του Ιράν».
«Οι Ιρανοί δεν ενδιαφέρονται στ’ αλήθεια για τη Γάζα, η Χαμάς ήταν σύμμαχος, αλλά όχι πιόνι του Ιράν, και τους πρόδωσε: (το Ιράν) δεν ήθελε πόλεμο το φθινόπωρο του 2023», διατείνεται ο Εϊντό Χεχτ, ισραηλινός ειδικός σε στρατιωτικές υποθέσεις.
Σύμφωνα ωστόσο με δυτική διπλωματική πηγή που ασχολείται με τον φάκελο της Γάζας, το ζήτημα «απουσιάζει από τη συμφωνία (ΗΠΑ-Ιράν) όχι επειδή ο πόλεμος τέλειωσε, αλλά επειδή κανένας σήμερα δεν έχει αξιόπιστη πολιτική λύση για τη μεταπολεμική κατάσταση».
Σε αυτό το στάδιο, η κατάσταση παραμένει σε απόλυτο αδιέξοδο, με τον παλαιστινιακό θύλακο να συνεχίζει να είναι βυθισμένος σε ανθρωπιστική κρίση, παρά την επισφαλή κατάπαυση του πυρός, και το 60% του εδάφους του κατεχόμενο από τον ισραηλινό στρατό.
Η κυβέρνηση του Ισραήλ απαιτεί τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς προτού συζητήσει καν οποιαδήποτε πολιτική εξέλιξη στον θύλακο. Το κίνημα αρνείται να καταθέσει τα όπλα του, πολύ περισσότερο χωρίς εγγυήσεις πως θα αναλάβει εναλλακτική παλαιστινιακή κυβέρνηση.
Στους διαδρόμους
Τελευταία διεξάγονται συνομιλίες στο Κάιρο, στις οποίες συμμετέχουν παλαιστίνιοι παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων στελεχών της Χαμάς, αλλά και απεσταλμένοι του «Συμβουλίου Ειρήνης» του Ντόναλντ Τραμπ και χωρών όπως το Κατάρ κι η Τουρκία.
Γίνονται «μεγάλες προσπάθειες», με «επισκέψεις» και «πειραματισμούς» για να «δούμε αν θα έχουμε αποτέλεσμα», ωστόσο πολλοί θέλουν να δουν να εξασφαλίζονται «μέσα», σημείωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο, υπό τον όρο να μην κατονομαστεί πηγή που συμμετείχε σε κάποιες από τις επαφές αυτές στους διαδρόμους σε εξέλιξη.
Οι συνομιλίες «προχωρούν», αλλά «είμαστε ακόμα μακριά από την ανοικοδόμηση» της Γάζας, μετριάζει ωστόσο ο Λόβατ.
Στο μεταξύ, συνεχίζουν να εκφράζονται φόβοι ότι ο πόλεμος θα ξαναρχίσει. Τα ισραηλινά αεροπορικά πλήγματα και οι σποραδικές συγκρούσεις ουδέποτε σταμάτησαν. Κι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου απειλεί να αφοπλίσει τη Χαμάς διά της βίας.
Κάποια ισραηλινά ΜΜΕ έχουν κάνει λόγο για προετοιμασίες ενόψει πιθανής επίθεσης εναντίον του παλαιστινιακού ισλαμιστικού κινήματος μέσα στο καλοκαίρι.
Όμως με τις στρατιωτικές δυνατότητες του στα όριά τους και με τον βασικό του σύμμαχο, τις ΗΠΑ, να μοιάζει να ανυπομονεί να γυρίσει τη σελίδα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, «το Ισραήλ δεν έχει πολλούς μοχλούς, ούτε περιθώριο ελιγμών», κρίνει ο Μάικλ Μιλστάιν, ειδικός στις ισραηλινές στρατιωτικές υποθέσεις.
Κατά την άποψή του, το εβραϊκό κράτος μπορεί να αναγκαστεί, υπό αμερικανική πίεση, να δεχτεί κάποιας μορφής προοδευτικό αφοπλισμό της Χαμάς και πολιτικό σχήμα μετάβασης, που τελεί ακόμη υπό συζήτηση.
Μολαταύτα, καθώς πλησιάζουν οι βουλευτικές εκλογές στο Ισραήλ, ως τα τέλη Οκτωβρίου, η κυβέρνηση Νετανιάχου δεν αποκλείεται να επιλέξει τη φυγή προς τα εμπρός, να προτιμήσει να εμπλακεί σε νέα «περιπέτεια», διατάσσοντας νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις, συμπληρώνει ο Μιλστάιν.