Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να ενισχύσει την παραγωγικότητα, την ανταγωνιστικότητα και την οικονομική ανάπτυξη, υπό την προϋπόθεση ότι οι δυνατότητές της θα αξιοποιηθούν ουσιαστικά από τους περισσότερους πολίτες, επιχειρήσεις και δημόσιους οργανισμούς.
Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασης του Γενικού Γραμματέα Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημοσθένη Αναγνωστόπουλου, στο 22nd Annual Cyprus Summit του Economist, στις 10 Νοεμβρίου στη Λευκωσία.
Ο κ. Αναγνωστόπουλος επισήμανε ότι το νέο ψηφιακό χάσμα δεν αφορά μόνο την πρόσβαση στα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά κυρίως τη δυνατότητα αποτελεσματικής αξιοποίησής τους. Περιέγραψε τρία πεδία ανταγωνισμού, που αφορούν την ανάπτυξη μοντέλων ΤΝ, την ενσωμάτωσή τους στις δραστηριότητες της οικονομίας και την επίτευξη πραγματικών κερδών παραγωγικότητας.
Εντόπισε 2 εστίες πιθανών ανισοτήτων.
Η πρώτη αφορά σε δεξιότητες.
Το εύρος των προκλήσεων αποτυπώνεται στα στοιχεία της Eurostat για το 2025, που αναφέρουν ότι εργαλεία ΤΝ χρησιμοποιούσε το 55% των μεγάλων επιχειρήσεων της ΕΕ, έναντι 17% των μικρών. Στη Δανία το αντίστοιχο ποσοστό για το σύνολο των επιχειρήσεων έφτανε το 42%, ενώ στην Ελλάδα και την Κύπρο βρισκόταν κοντά στο 9%.
Στον δημόσιο τομέα της Ελλάδας, όμως, ανήλθε στο 15%..
Αναφερόμενος στις πρωτοβουλίες της χώρας μας, που αιτιολογούν το ποσοστό αυτό, σημείωσε τη διάθεση 60.000 αδειών χρήσης εργαλείων αυτοματισμού γραφείου σε δημοσίους λειτουργούς με δωρεάν εργαλεία ΤΝ και την εκπαίδευση περίπου 30.000 εξ αυτών. «Στόχος όμως δεν είναι απλώς η πρόσβαση σε νέες εφαρμογές, αλλά η μετρήσιμη βελτίωση της καθημερινής λειτουργίας και της παραγωγικότητας», είπε χαρακτηριστικά. Και πρότεινε μια μέθοδο για το σκοπό αυτό που συμπυκνώνεται στα εξής στάδια:
- Ζητούμε νέες ιδέες για αξιοποίηση ΑΙ από τη διοικητική ομάδα του φορέα
- Εξαλείφουμε διαδικαστικά και νομικά εμπόδια για την ΤΝ,
- Ζητούμε απτά, μετρήσιμα αποτελέσματα,
- Παρακολουθούμε στενά την πρόοδο, κάθε εβδομάδα, μήνα, εξάμηνο
Η δεύτερη εστία πιθανών ανισοτήτων αφορά στις απαιτήσεις σε υποδομές.
Ειδική αναφορά έκανε στον εθνικό υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟ» και στο ελληνικό Εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης «PHAROS» («Φάρος»), που διευρύνουν τις δυνατότητες ανάπτυξης και αξιοποίησης μοντέλων ΤΝ, καθώς και συνολικά στις πρωτοβουλίες της ΕΕ για τα Εργοστάσια Τεχνητής Νοημοσύνης.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ευρωπαϊκή τεχνολογική κυριαρχία. Όπως ανέπτυξε, αυτή δεν εξαρτάται μόνο από τη δημιουργία υποδομών, αλλά και από την πρόσβαση σε ανταγωνιστικά μοντέλα και υπηρεσίες, ώστε επιχειρήσεις και πολίτες να διαθέτουν πραγματικές επιλογές.
Θέτοντας ερωτήματα, όπως: τι θα συμβεί εάν τα πιο προηγμένα μοντέλα ΤΝ παραμείνουν ιδιόκτητα και δεν μπορούν να εγκατασταθούν σε ευρωπαϊκές υποδομές; εάν τα ευρωπαϊκά ανοικτά μοντέλα δεν είναι αρκετά ανταγωνιστικά για τις πιο απαιτητικές εφαρμογές; εάν μια μικρή ευρωπαϊκή επιχείρηση στηρίξει τη λειτουργία της σε ένα εμπορικό μοντέλο ΤΝ, και ανακαλύψει ότι ο πάροχος του μπορεί να αυξήσει σημαντικά τις τιμές ή να αλλάξει μονομερώς τους όρους πρόσβασης;
Μπορεί να βρεθούμε μπροστά σε μια παράδοξη κατάσταση όπου η Ευρώπη να διαθέτει περισσότερες υπολογιστικές υποδομές, αλλά οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να παραμένουν εξαρτημένες από λίγους παγκοσμίως παρόχους ΤΝ.
Διατύπωσε συνεπώς την άποψη ότι χρειαζόμαστε ανταγωνιστικά μοντέλα, ανοικτά τεχνολογικά πρότυπα, πραγματική δυνατότητα μεταφοράς μεταξύ παρόχων και οικονομικά προσιτή πρόσβαση στις δυνατότητες της ΤΝ.
Και ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να δαπανήσει δισεκατομμύρια για την κατασκευή υποδομών ΤΝ, αφήνοντας έστω και την παραμικρή πιθανότητα η νοημοσύνη που λειτουργεί σε αυτές τις υποδομές και το κόστος πρόσβασης σε αυτή να παραμένουν εξ ολοκλήρου υπό τον έλεγχο άλλων.
Καθώς και ότι η απάντηση σε αυτό είναι το μέγεθος και η ισχύς της ευρωπαϊκής ενιαίας αγοράς.